Winnaars en juryleden

De Rooie Reus-prijs werd voor het eerst uitgereikt in 1996, tien jaar na de dood van Dirk de Vroome.
Uit bijna honderd kandidaten waren er drie nominaties voortgekomen:
• het Aktiekomitee Ereschuld Mijnwerkers,
• het Comité Asbestslachtoffers,
• en de onderzoeksjournalisten Stella Braam en Chris de Stoop.
De jury bestond uit Hennie de Vroome (de weduwe van Dirk), Herman Bode (voormalig vakbondsbestuurder), Elma Verheij (journaliste bij Vrij Nederland), Sietse Bosgra (anti-apartheidsbeweging), Carrie (de columniste van Spijkers met Koppen), Lucas Reijnders (milieu-activist) en Jan Marijnissen (SP-partijvoorzitter).
De prijs ging naar de onderzoeksjournalisten, hoewel de jury het liefst alle genomineerden tot Rooie Reus had uitgeroepen.

	Stella Braam en Hennie de Vroome

Stella Braam beschreef in haar boek De blinde vlek van Nederland hoe een naamloos proletariaat anno 1995 nog steeds wordt ingezet voor de verrijking van een handvol neo-kapitalisten.

Chris de Stoop in zijn werkkamer in Antwerpen

Chris de Stoop leverde met zijn boek Haal de was maar binnen een felle aanklacht tegen de wijze waarop het rijke Westen vreemdelingen behandelt en zich probeert te ontdoen van zigeuners en vluchtelingen.

	Annie Verdoold ontvangt de prijs

In 1997 werd Annie Verdoold tot Rooie Reus uitgeroepen
Genomineerd waren de Juridische EHBO Tilburg, Annie Verdoold en het actiecomité Spangen, en Lex Coblijn van de acties tegen de Wet Voorzieningen Gehandicapten.
De jury bestond uit Herman Bode, Elma Verheij, voormalig Tweede-Kamerlid voor de PvdA Frans Moor, Carrie, Jan Marijnissen en Stella Braam, de winnares van het voorgaande jaar.
Hennie de Vroome was ziek en daarom afwezig.
Lex Coblijn ging in hongerstaking na invoering van de Wet Voorzieningen Gehandicapten, en reed vervolgens in zijn rolstoel een protestmarathon van 340 kilometer van Groningen naar Den Haag. De Tiburgse Juridische EHBO hield tienduizenden mensen met gratis rechtsbijstand. Maar er kan er maar één winnen.
Juryvoorzitter Herman Bode: ‘Annie heeft met haar tomeloze inzet dingen durven aanpakken, waar anderen liever omheen lopen. In Rotterdam heeft zij laten zien dat het kan: je woonwijk terugveroveren op verloedering, criminaliteit en onverschilligheid. Met haar acties tegen het drugstoerisme in Spangen geeft zij niet alleen in haar eigen buurt, maar in heel het land mensen in vergelijkbare situaties eindelijk weer hoop. Annie laat ook zien dat verloedering aan de kaak gesteld kan worden zonder daarmee koren op de molen te leggen van extreem rechts. Door de acties van het bewonerscomité Spangen is deze extreem-rechtse dreiging juist in aanzienlijke mate geblokkeerd. Annie Verdoold is een echte Rooie Reuzin, en Dirk de Vroome zou trots op haar zijn.’

Gezzondheidswinkel ‘De Witte Jas’

In 1998 ging de prijs naar ‘De Witte Jas’
Gezondheidswinkel De Witte Jas werd in januari 1985 opgericht in een gekraakte voormalige kleuterschool in de De Wittenstraat in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt. Gaandeweg is de gezondheidswinkel steun en toeverlaat geworden van mensen die om uiteenlopende redenen geen aanspraak kunnen maken op reguliere gezondheidszorg.
Ook de twee andere officieel genomineerden werd lof toegezwaaid. Dat waren de Limburgse actievoerder Jef Kleijnen (vanwege zijn opmerkelijke acties voor mensen in de sociale werkvoorziening) en de Amsterdamse buurtwerkster Sigrid van Gils (vanwege haar grote inzet voor de bewoners van Amsterdam-Osdorp).

	Fred Spijkers neemt de Rooie Reus-prijs in ontvangst

De Rooie Reus voor 1999 was oud-defensiemedewerker Fred Spijkers.
De jury onder voorzitterschap van oud-Tweede-Kamerlid Frans Moor verklaarde ‘diep respect te hebben voor de wijze waarop Fred Spijkers is opgekomen voor de weduwe van Rob Ovaa en voor het gevecht dat daarop volgde met Defensie en de rechtelijke macht.’ Fred Spijkers weigerde om in opdracht van de Defensieleiding te liegen over de ware toedracht van het ‘mijnongeluk’ in 1984. De jury bestond naast Frans Moor uit Hennie de Vroome, Stella Braam, Elma Verheij, Jan Marijnissen en Herman Bode.
De andere genomineerden waren Paul van Buitenen, vanwege zijn moedige beslissing blunders, gesjoemel en andere misstanden van de Europese Commissie naar buiten te brengen, en onderzoeksjournalist Joep Dohmen, die voor de nominatie echter omwille van zijn journalistieke onafhankelijkheid niet kon aanvaarden.
Lees hier het juryrapport 1999.

Kifayet Akdag, Saliha Demirci en Hanimnaz Aktas

In 2000 ging de Rooie Reus-prijs naar de Turkse moeders uit Deventer
Kifayet Akdag, Saliha Demirci en Hanimnaz Aktas hielden kort voor en na de schoolvakantie hun kinderen thuis, uit protest tegen het uitblijven van maatregelen tegen de scheiding van het onderwijs in witte en zwarte scholen. Volgens de Rooie Reus-jury volderen zij daarmee het best aan het criterium dat dit jaar was gesteld: individuen of groepen dit zich op bijzondere wijze hebben ingespannen voor de integratie van minderheden. ‘Een kind dat thuis, in de buurt en ook nog eens op school, alleen met andere Turken en Marokkanen omgaat, krijgt geen kans te integreren en zich de Nederlandse taal en cultuur eigen te maken,’ concludeerde Elma Verheij namens de jury. 'Het is treurig genoeg dat Turkse moeders de straat op moeten om voor hun kinderen integratie af te dwingen.'
De andere genomineerden waren cabaretière Nigün Yerli en Bastiaan van Perlo die zich zeer verdienstelijk heeft gemaakt voor de witte illegalen. Uit het jury-rapport: 'Nilgün bewijst met haar theaterproducties hoe belangrijk het is dat wij Nederlanders een spiegel voorgehouden krijgen over onze vooroordelen en misvattingen over buitenlanders. Van Perlo zet zich al jarenlang onvermoeibaar als vrijwilliger in voor buitenlanders. Wij hopen dat deze nominatie hem en anderen zal stimuleren met dat werk door te gaan.'  
Lees hier het volledige juryrapport 2000.

	Het winnende team van Argos

Winnaar van de Rooie Reus-prijs 2002 was het VPRO-radioprogramma Argos. Tijdens de Nacht van de Rooie Reuzen verkoos het publiek in het volle Amsterdamse cultuurcentrum De Rode Hoed Argos met ruime meerderheid boven de twee overige genomineerden: de Nederlandse afdeling van Amnesty International en het Radio Symfonie Orkest. Met als thema: ‘Ze zijn er nog! Echte dwarsliggers. Een eerbetoon aan de controverse’ presenteerde Hanneke Groenteman dit jaar de Nacht van de Rooie Reuzen. De uitreiking gebeurde door juryvoorzitter Elma Verheij. Lees hier het juryrapport.
Elke genomineerde had zelf een pleitbezorger voorgedragen. Zo nam advocaat Gerard Spong het op voor Amnesty International en deed AVRO-presentator op radio 4, Hans van den Boom, zijn best voor het Radio Symfonie Orkest. In zijn pleitrede voor de uiteindelijke winnaar roemde defensiespecialist Rob de Wijk de diepgang, vastberadenheid en de journalistieke kwaliteiten van het radioprogramma Argos.

De Nacht van de Rooie Reuzen – op 8 februari 2002 – bood een podium aan kritische en oprecht eigenwijze organisaties zoals het Nieuw Republikeins Genootschap, X min Y, het boerenplatform Aarde, Boer, Consument en werd op passende wijze afgesloten door Bots.

Prem Radhakishun spreekt met winnares Riet de Wit

 
Riet de Wit uit Heerlen is de winnares van de Rooie Reus-prijs 2004. Het publiek in het Amsterdamse theater De Rode Hoed verkoos de toen juist afgetreden wethouder boven Behnam Taebi, Peter Kwint en het duo Henk van der Wal en Willem van der Broek. Riet de Wit kreeg bijna de helft van alle uitgebrachte stemmen. Zij ontving de prijs uit handen van Hennie de Vroome, weduwe van Dirk de Vroome naar wie de prijs is genoemd.

Senatoren Tiny Kox en Ronald van Raak braken een lans voor respectievelijk het duo Van der Broek/Van der Wal en Peter Kwint. Ingrid Dekker uit Delft had een hartverwarmend pleidooi voor haar stadsgenoot en kosmopoliet Behnam Taebi en Agnes Kant “vertegenwoordigde” Riet de Wit. Alleen SP'ers konden deze editie van de Rooie Reus-prijs genomineerd worden. In haar toespraak refereerde Agnes Kant aan het feit dat Riet de Wit juist nu genomineerd was, omdat ze de afgelopen jaren, tijdens het dragen van bestuurlijke verantwoordelijkheid als wethouder, zich had vastgebeten in het lot van dakloze verslaafden in Heerlen. Agnes Kant: “Natuurlijk, die betrokkenheid was er al erg lang, maar nu ze het voor het zeggen had, zou Riet wel eens laten zien dat verslaafde daklozen niet aan hun lot overgelaten hoeven te worden, maar dat het anders moet en kan. En met succes!” Het Tweede-Kamerlid doelde daarbij op de 24-uursopvang die er kwam voor alle daklozen. “Politiek gekonkel heeft er helaas toe geleid dat Riet haar karwei niet kan afmaken,” aldus Kant. Zij doelde daarmee op de discussie over de vierde opvangplek voor verslaafden in Heerlen, waarmee PvdA en CDA niet wilden instemmen.
Agnes Kant: “Riet pikte dit niet, ze hield vast aan waar ze voor stond; de beste oplossing voor de dakloze verslaafden en de beste oplossing voor de openbare orde, de beste oplossing voor haar stad Heerlen.”
En ondanks de grote politieke problemen was er vooral de waardering. Na haar aftreden waren het de dakloze verslaafden zelf die met de schamele opbrengst van de straatkrant een kadootje kochten voor Riet, de wethouder die er was voor hen.

Een speciale Rooie Reus-prijs was er voor een delegatie van Irakezen die deze week te gast waren bij de SP.

Lees hier het volledige juryrapport 2004.